Tại một cơ sở ở tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc, 3 tỷ con gián đang ăn 15 tấn chất thải từ nhà bếp mỗi ngày để giải quyết vấn đề môi trường liên quan đến núi thực phẩm thừa.
Trung Quốc phát triển ngành công nghiệp chế biến gián. Ảnh: SCMP. |
Khi các nhà hàng bán món ăn làm từ gián xuất hiện trên khắp Trung Quốc, nhiều người bắt đầu hình dung một tương lai mới, trong đó loài côn trùng bị ghét bỏ có thể trở thành một giải pháp cho tình trạng thiếu lương thực của con người. Sự phát triển thương mại liên quan đến gián và thái độ cởi mở hơn của mọi người đối với chúng đang thúc đẩy nhiều những ý tưởng mới cho việc sử dụng.
Theo ông Liu Yusheng, Chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp Côn trùng Sơn Đông, giáo sư côn trùng học tại Đại học Nông nghiệp Sơn Đông, chỉ tính riêng ở tỉnh này, số lượng gián đã tăng gấp 3 lần trong 3 năm qua. "Đã có những phát triển lớn trong chăn nuôi và nghiên cứu gián vài năm qua", ông Liu nói.
Cách đó 2.000 km, tại thành phố Tây Xương ở phía Tây Nam tỉnh Tứ Xuyên, trong một tòa nhà 2 tầng có tới 6 tỷ con gián đang được nuôi với mục đích chế biến thành thuốc chữa viêm loét. "Nơi đó giống như một khách sạn 5 sao cho loài gián", ông Geng Funeng, chủ tịch của Tập đoàn Dược phẩm Good Doctor, đơn vị sở hữu khu nuôi gián nhận định.
Phương pháp chữa trị đa năng
Bao quanh cơ sở chăn nuôi của Good Doctor là một con mương, rộng khoảng 1 mét. Trong đó có hàng trăm con cá chép chờ đợi để nuốt bất kỳ con gián nào thoát ra ngoài. Để vào tòa nhà, du khách phải dùng bao giày và áo khoác phòng thí nghiệm màu trắng. Trên tầng đầu tiên, một hành lang lờ mờ dẫn đến 4 phòng tối, ẩm ướt với các hàng như những ô vuông xếp chồng lên nhau.
Giữa các lớp là hàng triệu con gián thuộc loài Periplaneta Americana, tên Latin của loài gián Mỹ. Ông Wen Jianguo, quản lý của nhà máy cho biết ông đã "sốc và tò mò thay vì sợ hãi" khi lần đầu tiên ông đến công ty, từ khoảng 13 năm trước.
“Tôi giật mình và muốn tìm hiểu thêm về những con gián”, ông Wen nói.
Gia đình ông Wen đã ủng hộ cho sự nghiệp của ông vì bệnh đau dạ dày kinh niên của mẹ ông đã được chữa khỏi chỉ sau 1 tháng uống kangfuxin - một lọ thuốc do Good Doctor sản xuất.
Công nhân của tập đoàn dược phẩm hoạt động trong các phòng vô trùng với khóa cửa vân tay, sản xuất hơn 600.000 chai thuốc chữa bệnh mỗi ngày. "Hiệu quả của gián đã được chứng minh từ thời tổ tiên chúng ta cùng với các thí nghiệm trong phòng nghiên cứu", ông Geng nói.
Gián và các loài côn trùng khác bao gồm bọ cạp, rết là những thành phần trong y học cổ truyền Trung Quốc được sử dụng từ hàng ngàn năm qua. Ông Geng cho biết kangfuxin là loại thuốc được làm hoàn toàn từ gián, có thể chữa bệnh loét miệng và dạ dày, bỏng da cùng với những vết thương, thậm chí là ngăn ngừa ung thư dạ dày. Bệnh nhân có thể uống thuốc để chữa bệnh loét, và dùng cả với vết thương ngoài da.
Khi thuốc được giới thiệu tới hàng ngàn bệnh viện ở Trung Quốc, nhà máy sản xuất gián giống đã mở rộng đến 12.000 mét vuông từ một khiêm tốn 20 mét vuông trước đây. Và đơn vị này sẵn sàng mở một trung tâm nhân giống thứ 2 trong năm 2019, dự kiến có kích thước gấp 3 đến 5 lần kích thước hiện tại, được trang bị với trí tuệ nhân tạo và kho dữ liệu lớn.
Hệ thống này, được phát triển bởi nghiên cứu tại Đại học Chiết Giang được kỳ vọng sẽ làm giảm thiểu sự hiện diện của con người trong dây chuyền sản xuất.
Gián giúp bảo vệ môi trường
Gián ăn nhiều thực phẩm thừa, hỗ trợ giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Ảnh: Getty. |
Trên khắp Trung Quốc, ở nông thôn tỉnh Sơn Đông, hàng trăm nông dân đang nuôi trứng gián và bán ấu trùng cho một số ít các công ty lớn chuyên sản xuất thuốc hoặc tiến hành phân hủy chất thải nhà bếp.
Ông Li Yanrong, người sáng lập Công ty Công nghệ Nông nghiệp Qiaobin cho biết 3 tỉ con gián ăn 15 tấn chất thải mỗi ngày - tương đương khoảng 1/4 tổng số của thành phố. Gián có khả năng nuốt hầu như tất cả mọi thứ. "Gián đã ăn thực vật và chất hữu cơ từ hàng trăm triệu năm trước", ông Li nói. "Chúng là những chuyên gia về phân hủy chất thải".
Chất thải ủ được gián tiêu thụ được đánh giá là bảo vệ môi trường tốt hơn so với phương pháp truyền thống như chôn lấp và đốt cháy. “Không có cách nào xử lý chất thải nhà bếp tốt hơn là cho gián ăn”, ông Li khẳng định.
Được thành lập cách đây 7 năm, công ty của ông Li sẽ hoàn thành việc xây dựng một trung tâm gián giống mới vào tháng 7/2018 tới đây. Cơ sở mới sẽ sở hữu từ 4 đến 5 tỷ con gián và, ông Li cho biết số lượng gián như vậy có thể xử lý tất cả các chất thải ở thành phố cũng như ở một vài quận lân cận.
Thậm chí, ông Li đã phát hiện ra nhiều chức năng của gián hơn sau nhiều năm nghiên cứu. Khi những con gián chết đi, công ty của ông nghiền chúng ra thành bột protein rồi thêm vào thức ăn cho gà. Loại bột đặc biệt này có thể giảm mỡ cơ thể và tăng khả năng miễn dịch cho những con gà được nuôi. Khoảng 60% cơ thể gián là protein, vượt xa mức khoảng 20-30% trong thịt bò và thịt gà.
Món “đặc sản” làm từ gián
Nhiều người dân Trung Quốc bắt đầu ăn các món chế biến từ gián. Ảnh: Getty |
Nhiều người đã xem xét khả năng cung cấp gián như là một loại thực phẩm cho con người. Các nhà hàng ở Sơn Đông, Tứ Xuyên và Vân Nam đã bán khá nhiều món ăn làm từ gián.
Món gián thường có màu vàng nhạt và mềm, được chiên hoặc xào với gia vị. Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp của Liên Hợp Quốc (LHQ) từng công bố một báo cáo vào năm 2013 cho thấy mọi người nên bắt đầu ăn côn trùng như một giải pháp cho tình trạng thiếu lương thực.
Sữa làm từ loài gián Diploptera Punctata rất bổ dưỡng. Loài này được tìm thấy chủ yếu trên các đảo ở khu vực Thái Bình Dương. Một nghiên cứu năm 2016 của các nhà khoa học Ấn Độ cho rằng sữa gián chứa năng lượng nhiều hơn gấp 3 lần sữa bò.
Những ý tưởng tương tự đã truyền cảm hứng cho ông Li Bingcai, một nông dân nuôi gián ở thành phố Yibin, tỉnh Tứ Xuyên. "Tôi dự định sẽ sản xuất các sản phẩm thực phẩm như thịt viên gián và bột gián trong 2 năm tới. Tôi luôn muốn tạo ra các sản phẩm như vậy ngay từ khi mới bắt đầu", ông Li nói
Sự phát triển của ngành công nghiệp nuôi và chế biến gián đã thu hút sự chú ý của chính quyền. Ban ngành của tỉnh Chiết Giang đã ký hợp đồng với Qiaobin để thành lập các nhà máy gián nhằm xử lý chất thải nhà bếp. Và Good Doctor, với hơn 100 nhân viên trong phòng nghiên cứu và phát triển đang nhận được hàng triệu nhân dân tệ tài trợ của chính phủ cho các chương trình nghiên cứu mỗi năm.
Quan điểm của chính phủ đối với ngành công nghiệp gián đã "chuyển từ sự thờ ơ sang nhận thức và phê duyệt" trong vài năm qua, ông Liu khẳng định.
PHƯƠNG PHƯƠNG (Theo SCMP)
