"Tỷ phú nước mắm"
 |
Chủ tịch Masan Nguyễn Đăng Quang trở thành tỷ phú đô la thứ 3 của Việt Nam.
|
Hãng tin Bloomberg cho hay, Chủ tịch Masan Group - ông Nguyễn Đăng Quang lọt vào danh sách tỷ phú với tài sản 1,2 tỷ USD. Theo Bloomberg Billionaires, cổ phiếu Masan Group đã tăng hơn gấp đôi trong 6 tháng qua, giúp tài sản của ông Nguyễn Đăng Quang - Chủ tịch kiêm nhà sáng lập công ty này lên mức 1,2 tỷ USD.
Như vậy, ông chủ Tập đoàn Masan đã trở thành tỷ phú đô la thứ 3 của Việt Nam sau Chủ tịch Vingroup Phạm Nhật Vượng và madam Vietjet Nguyễn Thị Phương Thảo. Masan Group hiện là một trong những tập đoàn đa ngành lớn nhất Việt Nam, với tổng tài sản hơn 66.000 tỷ đồng, vốn điều lệ 11.574 tỷ đồng. Doanh thu 9 tháng đầu năm 2017 đạt 28.442 tỷ đồng, đầu tư vào nhiều lĩnh vực từ thực phẩm, hàng tiêu dùng tới khai khoáng (mỏ Núi Pháo) hay tài chính (Techcombank). Quá trình phát triển nhanh chóng của Masan một phần không nhỏ nhờ nguồn vốn dồi dào từ các ngân hàng.
Theo thống kê của PV Người Đưa Tin, giai đoạn 2009 - 2016, Masan trải qua thời kỳ tăng trưởng nóng với tổng tài sản tăng gấp 10 lần từ 7.000 tỷ lên 66.000 tỷ đồng, thậm chí có thời điểm lên mức 73.000 tỷ đồng vào cuối năm 2016. Để đáp ứng nhu cầu lớn về vốn đầu tư, khi mà nguồn lực nội tại (vốn điều lệ) còn hạn chế, Masan buộc phải phụ thuộc vào đòn bẩy tài chính. Giai đoạn 2009 - 2016, lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động tài chính của Masan là dương 52.573 tỷ đồng.
Đáng chú ý, cả 8 năm trong thời kỳ này Masan đều có số dư vay nợ nhiều hơn trả nợ. Nói cách khác, khối nợ của Masan ngày càng phình to khi dư nợ năm sau lớn hơn năm trước. Trong giai đoạn này, Masan vay tổng cộng 122.078 tỷ đồng, trong khi chỉ trả 88.403 tỷ đồng.
Lách luật cho vay bên liên quan?
Đóng vai trò quan trọng trong việc cung vốn cho Masan chính là ngân hàng TMCP Kỹ thương (Techombank) - nhà băng nơi Masan đang là cổ đông lớn nhất sau sự thoái lui của HSBC giữa năm ngoái.
9 tháng đầu năm 2017, Masan nhận 1.166 tỷ đồng tiền vay từ Techcombank, trong khi chỉ trả 746 tỷ đồng. Cùng kỳ năm 2016, cặp chỉ số này là 2.018 - 1.780 tỷ. Trong 4 năm qua, Techcombank cho Masan vay gần 7.000 tỷ, trong đó giai đoạn 2014-2015 là 3.632 tỷ với số tiền lãi là 151 tỷ đồng, tương đương lãi suất chỉ rơi vào khoảng 4%, thấp hơn nhiều so với mặt bằng chung của thị trường.
 |
Thống kê dòng tiền từ vay nợ của tập đoàn Masan từ 2009 - 2016.
|
Việc Techcombank có phần ưu ái đối với Masan trên thực tế không khiến giới đầu tư bất ngờ, bởi 2 pháp nhân này có mối quan hệ cực kỳ khăng khít. Masan thậm chí còn giới thiệu Techcombank là một nhánh quan trọng trong hệ thống doanh nghiệp của tập đoàn này.
Tính tới 30/9/2017, Masan là cổ đông lớn nhất, nắm giữ 24,2% vốn điều lệ Techcombank (gồm 18,6% sở hữu trực tiếp và 5,6% sở hữu gián tiếp qua công ty con là công ty TNHH Mapleleaf). Tỷ lệ lợi ích kinh tế của Masan Group tại Techombank lên tới 36,4%.
Chủ tịch HĐQT kiêm TGĐ Masan - ông Nguyễn Đăng Quang là Phó Chủ tịch thứ nhất của Techcombank. Ngược lại, Chủ tịch HĐQT Techcombank ông Hồ Hùng Anh cũng đồng thời là Phó Chủ tịch của Masan.
Dù vậy, các ông Nguyễn Đăng Quang và Hồ Hùng Anh lại không phải người đại diện phần vốn của Masan tại Techcombank. Theo giới phân tích tài chính, đây có thể là biện pháp kỹ thuật của 2 đại gia gốc Đông Âu nhằm "lách luật" để Masan có thể vay tiền tại Techcombank.
Cụ thể, điểm a, khoản 1, Điều 126, luật Các tổ chức tín dụng 2010 quy định tổ chức tín dụng không được cấp tín dụng đối với pháp nhân là cổ đông có người đại diện phần vốn góp là thành viên Hội đồng quản trị. Không chỉ vướng nghi vấn lách luật cho vay công ty liên quan, Techcombank còn có dấu hiệu cho vay thành viên nhóm Masan vượt quá giới hạn cho phép.
Vào cuối tháng 9/2017, Techcombank có số dư cấp tín dụng 1.093 tỷ đồng với công ty con của Masan là công ty TNHH Khai thác chế biến khoáng sản Núi Pháo - nơi ông Quang giữ chức Chủ tịch HĐTV. Con số này có lúc lên tới 1.888 tỷ đồng vào cuối tháng 9/2016, bằng 9,15% vốn tự có của Techcombank.
Như vậy, liệu nhà băng của Chủ tịch Hồ Hùng Anh và Phó Chủ tịch Nguyễn Đăng Quang có "vượt rào" giới hạn cho vay cổ đông lớn hay không (tối đa 5% theo Khoản 2 Điều 127 luật Các tổ chức tín dụng 2010)?
Đại diện Techcombank vào thời điểm đó cho biết, Núi Pháo mặc dù là công ty con của Masan, song không phải cổ đông lớn của Techcombank nên không chịu quy định giới hạn 5% và được vay tối đa 15% vốn tự có của Techcombank. Lời giải thích của Techcombank có phần thiếu logic, song phản ánh thực tế rằng tầm ảnh hưởng của nhóm cổ đông Masan tại nhà băng này là không phải bàn cãi.
Sở hữu chéo và thâu tóm, lũng đoạn ngân hàng là bài toán nan giải của cả nền kinh tế Việt Nam trong suốt nhiều năm qua. Các ông chủ ngân hàng dựa vào ảnh hưởng của mình để cấp tín dụng cho các doanh nghiệp sân sau là câu chuyện phổ biến, mà các đại án “bầu” Kiên – ngân hàng ACB, Phạm Công Danh - VNCB hay Hà Văn Thắm - Oceanbank chỉ mới là những trường hợp bị phát giác.
Nhằm làm trong sạch hơn nữa thị trường tài chính, mà cụ thể là hệ thống các tổ chức tín dụng, Quốc hội cuối năm 2017 đã thông qua luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Các tổ chức tín dụng nhằm siết chặt hơn nữa sở hữu chéo, giới hạn tỷ lệ sở hữu cổ phần ngân hàng.
Luật mới quy định Chủ tịch HĐQT Ngân hàng không được kiêm nhiệm vị trí lãnh đạo tại doanh nghiệp khác. Đồng nghĩa với việc ông Hồ Hùng Anh nhiều khả năng sẽ thôi không làm Phó Chủ tịch Masan nếu vẫn muốn giữ ghế Chủ tịch Techcombank. Kể cả nếu kịch bản này xảy ra, chắc không nhiều người tin rằng quyền lực của nhóm Masan tại Techcombank bị suy giảm, dù chỉ là phần nào đó.
|
Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2017, tính đến ngày 30/9/2017 tổng tài sản của Techcombank đạt 233.501 tỷ đồng, giảm nhẹ 0,7% so với cuối năm 2016. Cho vay khách hàng đạt 137.372 tỷ đồng, giảm 4% so với cuối năm 2016. Trong đó, dự phòng rủi ro 1.807 tỷ đồng, tăng 20% so với cuối năm 2016.
Tại thời điểm kết thúc quý 3/2017, nợ xấu của ngân hàng là 1,9%, tăng nhẹ so với cuối năm 2016 là 1,5%. Trong đó nợ xấu tăng chủ yếu ở nhóm 4 và nhóm 5, lần lượt tăng 70% và 11,9%; nợ nhóm 2 - nợ cần chú ý cũng tăng khá cao so với cuối năm 2016, ở mức 3.486 tỷ đồng, tăng 60%.
|
Let's block ads! (Why?)