Một cá nhân bán mỹ phẩm qua Facebook vừa bị cục Thuế TP.HCM truy thu 9,1 tỷ đồng tiền thuế, nhưng còn rất nhiều người thu bạc tỷ từ kênh bán hàng này “lọt lưới” cơ quan thuế.
Đáng chú ý, một số cá nhân lợi dụng tên tuổi, sự nổi tiếng của mình để giới thiệu những sản phẩm kém chất lượng. Làm sao kiểm soát được các mặt hàng bán qua “kênh” này khi đa phần người mua sản phẩm bằng cả niềm tin yêu với “thần tượng”? PV báo Người Đưa Tin đã có cuộc phỏng vấn ĐBQH Đỗ Thị Thu Hằng, Ủy viên ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng quản trị tổng công ty Phát triển khu công nghiệp Đồng Nai.
PV:Thưa bà, thời gian qua, có nhiều người nổi tiếng ở các lĩnh vực đã quảng cáo sản phẩm không rõ ràng thậm chí là hàng giả trên Facebook. Việc lợi dụng tên tuổi, danh tiếng để quảng cáo sản phẩm chất lượng kém như vậy là thiếu đạo đức kinh doanh và vi phạm pháp luật?
ĐBQH Đỗ Thị Thu Hằng: Hiện nay, câu chuyện người nổi tiếng làm đại sứ thương hiệu, nhận lời quảng cáo trên Facebook rất phổ biến. Việc các doanh nghiệp mời người nổi tiếng tham gia quảng bá sản phẩm là xu thế tất yếu.
Tuy nhiên, chọn sản phẩm nào để làm đại diện thương hiệu là vấn đề quan trọng. Bởi, nếu làm đại diện thương hiệu cho các sản phẩm chất lượng, uy tín thì thu nhập của họ hoàn toàn chính đáng. Nhưng sẽ là đánh cược danh dự, uy tín vì đồng tiền nếu họ không tìm hiểu, cân nhắc kỹ và tham gia quảng cáo cho các sản phẩm không rõ nguồn gốc, kém chất lượng, hàng giả… Dù vô tình hay cố ý thì các cá nhân tham gia quảng bá cho sản phẩm như vậy đều phải chịu thiệt hại không nhỏ về hình ảnh, uy tín và thậm chí là rủi ro về pháp lý khi các sản phẩm bị phát hiện có vấn đề.
Việc phát hiện về các lô hàng giả, kém chất lượng được người nổi tiếng quảng cáo trên Facebook vừa qua, đòi hỏi pháp luật phải xây dựng những chế tài xử lý nghiêm khắc hơn đối với những người giữ vai trò đại sứ thương hiệu. Việc làm này cũng để nâng cao trách nhiệm của họ khi tiến hành rà soát, kiểm tra về chất lượng, nguồn gốc sản phẩm trước khi quảng cáo, giới thiệu cho người tiêu dùng.
 |
ĐBQH Đỗ Thị Thu Hằng cho rằng: "Cần có kế hoạch và lộ trình phù hợp để triển khai việc thu thuế đối với hoạt động kinh doanh trên Facebook". (Nguồn ảnh: Quochoi.vn). |
PV:Với hình thức quảng cáo trá hình như vậy, chúng ta vừa không thu được thuế, vừa khiến thị trường loạn hàng thật – giả. Nhưng chưa có hành lang pháp lý ngăn chặn triệt để việc làm này là rất nguy hại?
ĐBQH Đỗ Thị Thu Hằng: Hiện nay chưa có hành lang pháp lý nào điều chỉnh đối với các cá nhân tham gia quảng bá, chuyển tải thông tin sản phẩm đến người tiêu dùng qua Facebook. Việc quản lý hoạt động kinh doanh và chất lượng sản phẩm trên Facebook cũng còn nhiều hạn chế. Sự phát triển ngày càng nhanh của hoạt động kinh doanh trên mạng xã hội đặt ra yêu cầu phải kiểm soát và quản lý thật chặt chẽ để đảm bảo tính cạnh tranh lành mạnh của thị trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cũng như đảm bảo việc thực hiện nghĩa vụ thuế công bằng, đầy đủ.
Để đạt được mục tiêu này, thiết nghĩ có 4 vấn đề cần chú trọng:
Thứ nhất, nâng cao vai trò của cơ quan chức năng trong việc kiểm định chất lượng sản phẩm. Trên thực tế, quảng cáo là giai đoạn cuối cùng trong quy trình sản xuất – kinh doanh để đưa sản phẩm đến tay người tiêu dùng và trước đó đã phải trải qua rất nhiều công đoạn, trong đó có bước kiểm định chất lượng sản phẩm của cơ quan chức năng. Do đó, kiểm soát tốt chất lượng trước khi đưa sản phẩm vào thị trường sẽ hạn chế được trình trạng người tiêu dùng phải bỏ tiền túi mua sản phẩm kém chất lượng, hàng giả, hàng nhái, không rõ nguồn gốc, xuất xứ…
Thứ hai, về phía người tiêu dùng, để bảo vệ mình thì cần phải là người tiêu dùng thông minh, tìm hiểu và lựa chọn kỹ càng trước khi mua sản phẩm – dịch vụ nào đó. Mọi thông tin quảng cáo trên Facebook và mạng xã hội nói chung chỉ nên tiếp nhận để tham khảo bước đầu. Sự thông thái của người tiêu dùng sẽ giúp mỗi người, mỗi gia đình chọn được sản phẩm tốt và cũng là cách để tẩy chay hiệu quả nhất đối với những mặt hàng kém chất lượng và người kinh doanh gian dối.
Thứ ba, đối với hoạt động kinh doanh trên Facebook, phía Facebook đã có những quy định và chế tài rất rõ ràng. Trong đó, tiêu chuẩn cộng đồng của Facebook có ghi rõ: “Nghiêm cấm sử dụng Facebook để hỗ trợ hoặc tổ chức hoạt động tội phạm gây tổn hại về thể chất cho mọi người, các doanh nghiệp hoặc động vật hay thiệt hại tài chính cho mọi người hoặc các doanh nghiệp. Chúng tôi cộng tác với cơ quan thực thi pháp luật khi chúng tôi cho rằng thực sự có nguy cơ tổn hại về vật chất hoặc mối đe dọa trực tiếp tới an toàn cộng đồng”.
Vì vậy, cơ quan chức năng cần phối hợp chặt chẽ với Facebook trong việc quản lý các tài khoản kinh doanh đồng thời có những chế tài mạnh hơn để từng bước thanh lọc, minh bạch hóa hoạt động kinh doanh trên Facebook một các quyết liệt và hiệu quả.
Vấn đề cuối cùng nhưng lại quan trọng nhất, quyết định chất lượng sản phẩm và cách thức kinh doanh chính là đạo đức kinh doanh của các cá nhân, doanh nghiệp. Tâm đức là yếu tố quyết định con đường của một người kinh doanh sẽ là “đại lộ” hay chỉ là “lối nhỏ, ngõ cụt”, điều đó tất yếu. Bởi quy luật chọn lọc và đào thải của thị trường là bất biến, chỉ có người kinh doanh tử tế mới đi được đường dài, chỉ có sản phẩm tử tế mới được khách hàng tín nhiệm, dù là kinh doanh trên Facebook hay bất cứ đâu. Do đó, thay vì đợi đến khi các quy định pháp luật điều chỉnh và thị trường lên tiếng, không gì bằng là sự tự lựa chọn và quyết định theo đạo đức kinh doanh của mỗi cá nhân, doanh nghiệp.
PV:Nhiều doanh nghiệp hiện cũng chọn kênh Facebook để quảng cáo, kinh doanh gây khó khăn cho các cơ quan chức năng trong việc xác định doanh thu tính thuế. Nếu không phải là sự nghiêm khắc, tôn trọng uy tín, đạo đức kinh doanh từ chính doanh nghiệp thì các giải pháp nào để kiểm soát tốt vấn đề này, thưa bà?
ĐBQH Đỗ Thị Thu Hằng: Với sự phát triển của mạng xã hội, quảng cáo trên báo chí, các kênh truyền hình không còn là sự lựa chọn tối ưu mà thay vào đó là sự tăng cường quảng bá, bán hàng qua kênh trực tuyến nói chung và Facebook nói riêng. Đó là quyền và lợi của doanh nghiệp, không có vấn đề gì và thậm chí cách quảng bá này đã giúp khách hàng có thêm nhiều thông tin, lựa chọn và tương tác dễ dàng hơn.
Về nguyên tắc, mọi cá nhân, doanh nghiệp kinh doanh đều có nghĩa vụ đóng thuế. Tuy nhiên, hoạt động kinh doanh trên các sàn thương mại điện tử cũng như Facebook nói riêng đang đặt ra những thách thức nhất định đối với công tác thu ngân sách Nhà nước bởi việc xác định các chủ thể kinh doanh và doanh thu của họ không hề đơn giản. Thiết nghĩ, cần có kế hoạch và lộ trình phù hợp để triển khai việc thu thuế đối với hoạt động kinh doanh trên Facebook một cách công bằng, hợp tình, hợp lý và hiệu quả.
Cụ thể, ở giai đoạn đầu, cơ quan thuế nên tập trung quản lý thu thuế những tài khoản kinh doanh đạt doanh thu cao hoặc lợi dụng kinh doanh, bán hàng trên các trang mạng xã hội để trốn thuế nhằm tạo tiền lệ và tạo đà thuận lợi cho việc thu thuế kinh doanh online trên diện rộng ở giai đoạn sau.
Đối với việc quản lý, thu thuế từ các hoạt động kinh doanh online, công cụ kỹ thuật hỗ trợ quan trọng hơn cả công cụ pháp lý. Do đó, cần chú trọng đầu tư, trang bị máy móc, kỹ thuật hỗ trợ và đặc biệt là một phần mềm kỹ thuật để xây dựng mạng lưới thông tin các tài khoản đăng ký kinh doanh trên Facebook, tạo thuận lợi cho công tác quản lý thuế.
Bên cạnh việc khích lệ, tuyên truyền sự tự nguyện nộp thuế của các cá nhân và doanh nghiệp, ngành Thuế cần chú trọng quản lý rủi ro và quan trọng là tạo ra môi trường thuế bình đẳng.
Tăng cường phối hợp với ngân hàng thu thuế của các giao dịch thương mại điện tử và nên xem xét đề xuất tất cả giao dịch thương mại điện tử trên 5 triệu đồng phải thanh toán qua ngân hàng để tránh thất thu thuế.
PV:Trân trọng cảm ơn bà!
